Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động làm quen chữ cái giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần hình thành nền tảng ngôn ngữ và chuẩn bị tâm thế cho trẻ 5–6 tuổi bước vào lớp Một. Tuy nhiên, việc dạy chữ cho trẻ không thể áp dụng phương pháp truyền thụ khô cứng, mà cần được tổ chức linh hoạt thông qua trò chơi học tập, giúp trẻ “học mà chơi – chơi mà học”.
Thực tế tại Trường Mầm non cho thấy, việc tổ chức trò chơi chữ cái theo hướng steam đã mang lại hiệu quả rõ rệt, tạo không khí học tập sôi nổi, nhẹ nhàng và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.
1. Đổi mới cách tiếp cận – biến chữ cái thành trò chơi hấp dẫn
Xuất phát từ đặc điểm của trẻ 5–6 tuổi: hiếu động, ham khám phá, ghi nhớ tốt qua hình ảnh và trải nghiệm, giáo viên đã xây dựng hệ thống trò chơi chữ cái e, ê theo hướng trực quan, sinh động. Các trò chơi được thiết kế từ đơn giản đến nâng cao, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, như: “Hộp nước thần kỳ”, " Mảnh ghép kỳ diệu", “Truy tìm chữ cái”, “Chiếc túi kỳ diệu”…
Thông qua các trò chơi, trẻ được quan sát, so sánh, phát âm đúng chữ e, ê; nhận biết điểm giống và khác nhau giữa hai chữ cái; đồng thời được củng cố kỹ năng ghi nhớ một cách tự nhiên, không áp lực. Không gian lớp học được trang trí gần gũi, nhiều màu sắc, tạo điều kiện để trẻ chủ động tham gia và thể hiện bản thân.
2. Trẻ đóng vai trò trung tâm – giáo viên đóng vai trò người dẫn dắt
Trong quá trình tổ chức trò chơi, giáo viên không đóng vai trò truyền đạt đơn thuần mà trở thành người tổ chức, hướng dẫn và khơi gợi. Trẻ được trao cơ hội lựa chọn, thảo luận, hợp tác cùng bạn bè, từ đó phát triển khả năng giao tiếp, tư duy ngôn ngữ và tinh thần làm việc nhóm.
Đáng chú ý, nhiều trẻ nhút nhát ban đầu đã mạnh dạn hơn khi tham gia trò chơi; trẻ ghi nhớ chữ cái lâu hơn và phát âm chính xác hơn so với phương pháp dạy học truyền thống. Những tiếng cười, ánh mắt hào hứng và sự chủ động của trẻ chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hoạt động này.
3. Hiệu quả
Qua thực tiễn tổ chức trò chơi chữ cái theo hướng steam, đội ngũ giáo viên nhận thấy: trẻ hứng thú hơn với hoạt động làm quen chữ cái; khả năng nhận diện, phát âm và ghi nhớ chữ cái được nâng cao; đồng thời hình thành tâm thế tích cực, tự tin trước khi bước vào bậc tiểu học. Phụ huynh cũng bày tỏ sự đồng thuận và đánh giá cao khi thấy con em mình yêu thích việc học chữ, không còn cảm giác gò bó hay căng thẳng.
Tổ chức trò chơi chữ cái cho trẻ 5–6 tuổi không chỉ là một hình thức đổi mới phương pháp dạy học, mà còn là giải pháp giáo dục nhân văn, lấy trẻ làm trung tâm. Hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhân rộng mô hình tổ chức trò chơi chữ cái trong các cơ sở mầm non là hướng đi cần thiết, phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại hiện nay.
Dưới đây là một số hình ảnh tiết học làm quen chữ cái tại lớp 5A3 trường mầm non Phụng Công:
