Ai cũng biết hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ. Tuy nhiên, tỷ lệ người hút thuốc lá đang có xu hướng tăng lên, đặc biệt ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng này, nhưng đa số là do sự hiểu biết một cách cụ thể về tác hại của khói thuốc lá còn hạn chế, kiến thức chưa đầy đủ. Điều đó xuất phát từ việc thiếu các biện pháp tuyên truyền giáo dục về thuốc lá và tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người.
1. Nguyên nhân gây bệnh
Khói thuốc lá chứa tới hơn 7000 chất phần lớn là chất độc hại, trong đó có khoảng 60 chất là tác nhân gây ung thư, đặc biệt nguy hiểm nhất là nicotin. Nicotin dưới dạng tinh khiết đó là một chất lỏng trong suốt, có mùi khó chịu và vị đắng, dễ tan trong nước và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng, hô hấp, thậm chí qua cả da. Trong khói thuốc lá có nhiều chất kích thích khối u, tuy nhiên người nghiện hút thuốc lá quá nhiều không bị chết ngay vì liều lượng cứ ngấm dần vào cơ thể.
2. Các tác hại của thuốc lá
Khi hút thuốc lá, hoặc sống chung với người hút thuốc, khói thuốc hít qua phổi ngấm vào máu, tích luỹ lâu ngày trở thành điều kiện và nguyên nhân gây nên các bệnh tim mạch, viêm nhiễm đường hô hấp gây tổn thương trong lòng mạch máu. Vì vậy người hút thuốc lá dễ bị các bệnh như: rụng tóc, đục thủy tinh thể, da nhăn, giảm thính lực, sâu răng, ung thư da, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, loãng xương, bệnh tim mạch, vàng móng tay, ung thư cổ tử cung, tinh trùng biến dạng, bệnh vảy nến, viêm tắc mạch máu, ung thư phổi và các cơ quan khác như: mũi, miệng, lưỡi, tuyến nước bọt, họng, thanh quản, thực quản, thận, dương vật, tụy v.v.
Ngoài ra hút thuốc lá thụ động còn làm trẻ dễ bị còi xương, trí tuệ chậm phát triển, suy dinh dưỡng đối với trẻ em.
3. Lời khuyên dành cho những ai hút thuốc lá
Ở nước ta, mỗi năm có 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá và 33 triệu người không hút thuốc bị ảnh hưởng do hít khói thuốc thụ động. Nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe cho những người không hút thuốc lá, hạn chế ảnh hưởng của khói thuốc lá nơi công cộng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 177/2020/ NĐ-CP, ngày 28/9/2020 của chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, người vi phạm quy định về địa điểm cấm hút thuốc sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt 200.000 đến 500.000 đồng đối với hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm.
- Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đến 300.000 đồng: Áp dụng cho hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm.
- Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đến 500.000 đồng: Áp dụng cho người từ đủ 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi có hành vi sử dụng thuốc lá.
Xử phạt đối với hành vi vứt, thải, bỏ mẩu thuốc lá
- Phạt tiền từ 500.000 đến 1.000.000 đồng: Áp dụng cho hành vi vứt, thải, bỏ đầu, mẩu và tàn thuốc lá không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng.
Xử phạt đối với người/tổ chức không tuân thủ quy định
- Phạt tiền từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng: Áp dụng cho các hành vi như không treo biển báo "Cấm hút thuốc", không yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi hút thuốc tại cơ sở của mình.
- Phạt tiền từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng: Áp dụng cho các hành vi như sử dụng tên, nhãn hiệu thuốc lá với sản phẩm khác, tiếp thị trực tiếp tới người tiêu dùng.